Welke echo’s krijg je tijdens je zwangerschap?

Tijdens je zwangerschap kun je verschillende echo’s krijgen. Sommige echo’s worden standaard aangeboden, zoals de termijnecho, 13-weken echo en 20-weken echo. Andere echo’s worden alleen gedaan als daar een medische reden voor is, of als je zelf graag extra naar je kindje wilt kijken.

In dit artikel leggen we uit welke echo’s er zijn, wanneer ze meestal worden gemaakt en wat er tijdens zo’n echo wordt bekeken.

Kort antwoord

De belangrijkste echo’s tijdens je zwangerschap zijn de termijnecho, de 13-weken echo en de 20-weken echo. De termijnecho wordt meestal rond 10 weken gedaan en is bedoeld om de uitgerekende datum vast te stellen. De 13-weken echo en 20-weken echo zijn medische echo’s waarbij wordt gekeken naar mogelijke lichamelijke afwijkingen bij je kindje.

Daarnaast kun je soms een vroege echo, groeiecho, liggingsecho, placentalokalisatie of extra controle-echo krijgen. Dit hangt af van je zwangerschap, je klachten, de groei van je kindje of je eigen wens.
<

Overzicht: echo’s per periode van je zwangerschap

De vroege echo of vitaliteitsecho

Een vroege echo wordt meestal gedaan in het begin van de zwangerschap. Deze echo wordt ook wel een vitaliteitsecho genoemd.

Tijdens deze echo kijken we bijvoorbeeld:

• of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt;
• of er hartactie zichtbaar is;
• of het om één kindje of een meerling gaat;
• of de zwangerschap past bij het aantal weken dat je denkt zwanger te zijn.

Een vroege echo kan prettig zijn als je onzeker bent, bijvoorbeeld na eerder bloedverlies of een eerdere miskraam. Ook als je niet precies weet hoe ver je zwanger bent, kan een vroege echo meer duidelijkheid geven.

Het is wel belangrijk om te weten dat er heel vroeg in de zwangerschap soms nog niet veel te zien is. Soms is een herhalingsecho nodig om met meer zekerheid te kunnen beoordelen hoe de zwangerschap zich ontwikkelt.

Echo bij bloedverlies

Bloedverlies tijdens de zwangerschap kan erg schrikken zijn. Soms is er niets ernstigs aan de hand, maar het is begrijpelijk dat je graag wilt weten hoe het met de zwangerschap gaat.

Met een echo bij bloedverlies kan de echoscopist kijken of de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt, of er hartactie zichtbaar is en of de zwangerschap past bij het aantal weken dat je zwanger denkt te zijn. Wat er precies beoordeeld kan worden, hangt af van hoe ver je zwanger bent.

Het is belangrijk om bij bloedverlies altijd contact op te nemen met je verloskundige of gynaecoloog. Zeker bij veel bloedverlies, buikpijn, duizeligheid of als je je zorgen maakt. Een echo kan meer duidelijkheid geven, maar vervangt niet het medische advies van je eigen zorgverlener.

De termijnecho

De termijnecho is vaak de eerste echo die standaard wordt gedaan tijdens je zwangerschap. Meestal vindt deze echo plaats rond 10 weken zwangerschap.

Tijdens de termijnecho wordt je kindje gemeten van hoofdkruin tot stuit. Op basis van die meting kan worden bepaald hoe lang je precies zwanger bent. Daarmee wordt ook je definitieve uitgerekende datum vastgesteld.

Die uitgerekende datum is belangrijk voor de rest van je zwangerschap. De datum wordt gebruikt voor je verdere controles, voor het plannen van de 13-weken echo en 20-weken echo en voor het bepalen van je zwangerschaps- en bevallingsverlof.

Tijdens de termijnecho kijken we meestal ook:

• of het hartje klopt;
• of het om één kindje of een meerling gaat;
• hoe de zwangerschap zich ontwikkelt;
• naar de baarmoeder en omliggende structuren.

Meestal kan de termijnecho uitwendig worden gedaan, via de buik. Soms is een inwendige echo nodig om beter beeld te krijgen. Dat hangt onder andere af van de stand van de baarmoeder, je lichaamsbouw en hoe je kindje ligt.

De 13-weken echo

De 13-weken echo is een medisch onderzoek. Tijdens deze echo kijkt de echoscopist of er aanwijzingen zijn voor ernstige lichamelijke afwijkingen bij je kindje.

De 13-weken echo wordt gedaan tussen 12+3 en 14+3 weken zwangerschap. Dat betekent: vanaf 12 weken en 3 dagen tot en met 14 weken en 3 dagen.

Tijdens de 13-weken echo wordt onder andere gekeken naar:

• de schedel;
• de hersenen;
• het gezicht;
• de wervelkolom;
• het hart;
• de buik;
• de armen en benen;
• de placenta;
• het vruchtwater;
• de groei van je kindje.

Je kindje is rond 13 weken nog klein. Daardoor is niet alles even goed te beoordelen. Sommige ernstige afwijkingen kunnen wel al zichtbaar zijn, maar de 13-weken echo vervangt de 20-weken echo niet.

Voor de 13-weken echo krijg je eerst informatie van je verloskundige of gynaecoloog. Je kiest zelf of je deze echo wilt laten doen.

Goed om te weten: tijdens de 13-weken echo mag de echoscopist niet vertellen of je een jongen of meisje verwacht. Ook als het soms al te zien lijkt, wordt het geslacht bij deze echo niet gedeeld.

De 20-weken echo

De 20-weken echo is, net als de 13-weken echo, een medisch onderzoek naar lichamelijke afwijkingen bij je kindje.

Deze echo wordt gedaan tussen 18+0 en 21+0 weken zwangerschap. Vaak wordt de echo het liefst rond 19 weken gepland. Je kindje is dan groter dan bij de 13-weken echo, waardoor de echoscopist meer details kan beoordelen.

Tijdens de 20-weken echo wordt uitgebreid gekeken naar de ontwikkeling van je kindje. De echoscopist bekijkt onder andere:

• het hoofd en de hersenen;
• het gezicht;
• de wervelkolom;
• het hart;
• de maag, nieren en blaas;
• de buik;
• de armen, benen, handen en voeten;
• de groei;
• de placenta;
• de navelstreng;
• de hoeveelheid vruchtwater.

De 20-weken echo is geen garantie op een gezond kindje. Niet alle afwijkingen zijn op een echo te zien. Soms is er tijdens de echo geen bijzonderheid te zien, maar blijkt na de geboorte toch dat er iets aan de hand is. Andersom kan het ook gebeuren dat er op de echo iets wordt gezien dat later meevalt.

Als de echoscopist iets ziet dat verder onderzocht moet worden, kun je worden verwezen voor vervolgonderzoek. Je krijgt dan uitleg over wat er is gezien en wat de vervolgstappen zijn.

13-weken echo en 20-weken echo: het verschil

De 13-weken echo en de 20-weken echo lijken op elkaar. Bij beide echo’s kijkt de echoscopist naar lichamelijke afwijkingen bij je kindje.

Het grootste verschil is het moment van de zwangerschap.

Bij 13 weken is je kindje nog klein. Daardoor kunnen sommige ernstige afwijkingen al worden gezien, maar veel details zijn nog lastig te beoordelen.

Bij 20 weken is je kindje groter en zijn meer structuren beter te bekijken. Daarom blijft de 20-weken echo belangrijk, ook als je al een 13-weken echo hebt gehad.

Kort gezegd:

De groeiecho

Een groeiecho wordt gedaan om te beoordelen of je kindje goed groeit. Deze echo wordt niet standaard bij iedereen gedaan. Vaak gebeurt dit als je verloskundige of gynaecoloog daar een reden voor ziet.

Tijdens een groeiecho meet de echoscopist onder andere:

• de hoofdomtrek;
• de buikomtrek;
• de lengte van het bovenbeen.

Op basis van deze metingen wordt een schatting gemaakt van het gewicht van je kindje. Ook wordt gekeken of de groei past bij het aantal weken dat je zwanger bent.

Een groeiecho kan bijvoorbeeld worden gedaan als je buik kleiner of groter lijkt dan verwacht, als er eerder zorgen waren over de groei, of als er een medische reden is om de groei extra te volgen.

Placentalokalisatie

Soms ligt de placenta laag in de baarmoeder. Dat kan tijdens een eerdere echo worden gezien. In dat geval kan later in de zwangerschap een placentalokalisatie worden gedaan.

Bij deze echo wordt gekeken waar de placenta precies ligt ten opzichte van de baarmoedermond.

Vaak groeit de placenta in de loop van de zwangerschap vanzelf verder omhoog, doordat de baarmoeder groter wordt. Maar als de placenta laag blijft liggen, kan dat gevolgen hebben voor de bevalling. Daarom is het belangrijk om dit goed te controleren.

De liggingsecho

Een liggingsecho wordt later in de zwangerschap gedaan om te kijken hoe je kindje ligt. Meestal gaat het dan om de vraag of je kindje met het hoofdje naar beneden ligt.

Tijdens de liggingsecho kijkt de echoscopist bijvoorbeeld:

• of je kindje in hoofdligging ligt;
• of je kindje in stuitligging ligt;
• hoe de placenta ligt;
• soms ook naar de hoeveelheid vruchtwater.

De ligging van je kindje is vooral belangrijk richting de bevalling. Als je kindje in stuitligging ligt, bespreekt je verloskundige of gynaecoloog met je wat de opties zijn.

Extra controle-echo

Soms is er een reden om tussendoor nog een extra echo te maken. Bijvoorbeeld bij bloedverlies, buikpijn, twijfel over de groei of omdat er eerder iets gezien is dat opnieuw gecontroleerd moet worden.

Een extra controle-echo is bedoeld om meer duidelijkheid te krijgen. Wat er precies wordt bekeken, hangt af van de reden voor de echo.

Bij klachten zoals hevig bloedverlies, ernstige buikpijn of minder leven voelen later in de zwangerschap is het belangrijk om altijd contact op te nemen met je verloskundige of gynaecoloog. Een echo kan soms helpen om duidelijkheid te krijgen, maar vervangt niet het medische advies van je eigen zorgverlener.

Geslachtsbepaling echo

Bij een geslachtsbepaling kijken we of je een jongen of meisje verwacht. Dit is een pretecho en dus geen medisch onderzoek. Er wordt tijdens deze echo niet gericht gezocht naar afwijkingen, maar als we iets tegenkomen zullen we dat zeker met je delen.

Een geslachtsbepaling kan vaak vanaf ongeveer 15 weken zwangerschap. Hoe goed het zichtbaar is, hangt onder andere af van de ligging van je kindje, de hoeveelheid vruchtwater en de zwangerschapsduur. Soms ligt je kindje net ongunstig, waardoor het geslacht niet goed te beoordelen is.

Veel ouders vinden de geslachtsbepaling een bijzonder moment tijdens de zwangerschap. Je kunt samen komen kijken en, als je dat wilt, het geslacht op een leuke manier laten vastleggen of later bekendmaken.

Pretecho, 3D-echo en 4D-echo

Naast medische echo’s kun je ook kiezen voor een pretecho. Een pretecho is bedoeld om extra naar je kindje te kijken, bijvoorbeeld omdat je graag mooie beelden wilt of omdat je benieuwd bent naar het geslacht.

Een pretecho is geen medisch onderzoek. Er wordt dus niet gericht gezocht naar afwijkingen.

Voorbeelden van pretecho’s zijn:

• geslachtsbepaling;
• 2D-pretecho;
• 3D-echo;
• 4D-echo.

Bij een 3D- of 4D-echo kunnen vaak mooie beelden van het gezichtje worden gemaakt. Hoe goed dat lukt, hangt onder andere af van de ligging van je kindje, de placenta, de hoeveelheid vruchtwater en de zwangerschapsduur.

Welke echo’s zijn verplicht?

Echo’s tijdens de zwangerschap zijn niet verplicht. Je kiest zelf of je bepaalde onderzoeken wilt laten doen.

Dat geldt ook voor de 13-weken echo en 20-weken echo. Je krijgt hierover informatie van je verloskundige of gynaecoloog. Daarna beslis je zelf of je deze echo’s wilt.

Sommige echo’s, zoals een groeiecho of placentalokalisatie, worden alleen gedaan als daar een medische reden voor is. Je zorgverlener bespreekt dit dan met je.

Welke echo past bij jouw situatie?

Welke echo je nodig hebt, hangt af van het aantal weken dat je zwanger bent en van je situatie.

Ben je net zwanger en wil je weten of het hartje klopt? Dan past een vroege echo of vitaliteitsecho vaak het beste.

Wil je weten hoe lang je precies zwanger bent? Dan is de termijnecho de juiste echo.

Wil je kiezen voor prenatale screening? Dan bespreek je met je verloskundige of gynaecoloog de 13-weken echo en 20-weken echo.

Wil je later in de zwangerschap weten hoe je kindje groeit of ligt? Dan kan een groeiecho of liggingsecho passend zijn.

En wil je gewoon nog eens rustig naar je kindje kijken? Dan kun je kiezen voor een pretecho.

Veelgestelde vragen

Welke echo krijg je als eerste tijdens je zwangerschap?

Vaak is de termijnecho de eerste standaard echo. Deze wordt meestal rond 10 weken zwangerschap gedaan. Sommige zwangeren kiezen daarvoor al voor een vroege echo of vitaliteitsecho, bijvoorbeeld bij onzekerheid, bloedverlies of na een eerdere miskraam.

Krijgt iedereen een 13-weken echo?

De 13-weken echo wordt aangeboden als onderdeel van prenatale screening. Je kiest zelf of je deze echo wilt. Je krijgt hierover eerst informatie van je verloskundige of gynaecoloog.

Vervangt de 13-weken echo de 20-weken echo?

Nee. De 13-weken echo vervangt de 20-weken echo niet. Bij 13 weken is je kindje nog kleiner en zijn minder details te zien. De 20-weken echo blijft daarom belangrijk.

Is de 20-weken echo verplicht?

Nee. De 20-weken echo is niet verplicht. Je kiest zelf of je deze echo wilt laten doen.

Kan een echo alles uitsluiten?

Nee. Een echo kan veel informatie geven, maar niet alles uitsluiten. Niet alle afwijkingen zijn zichtbaar op een echo. Ook als een echo er goed uitziet, is dat geen garantie dat je kindje helemaal gezond is.

Wanneer kun je het geslacht zien?

Bij een geslachtsbepaling kan vaak vanaf ongeveer 14–15 weken worden gekeken of je een jongen of meisje verwacht. Dit is iets anders dan de 13-weken echo. Tijdens de 13-weken echo mag het geslacht niet worden verteld.

Wat is het verschil tussen een medische echo en een pretecho?

Bij een medische echo is er een medisch doel, bijvoorbeeld het bepalen van de uitgerekende datum of het onderzoeken van lichamelijke afwijkingen. Een pretecho is bedoeld om extra naar je kindje te kijken en mooie beelden te maken. Bij een pretecho wordt niet gericht gezocht naar afwijkingen.

Mag mijn partner mee naar de echo?

Meestal mag je partner mee naar de echo. Bij sommige medische echo’s, zoals de 13-weken echo en 20-weken echo, is het prettig als er geen kleine kinderen meekomen. Het onderzoek duurt langer en vraagt veel concentratie van de echoscopist.

Moet ik een verwijzing hebben voor een echo?

Dat hangt af van de echo. Voor sommige echo’s kun je zelf online een afspraak maken. Voor prenatale screening, zoals de 13-weken echo en 20-weken echo, is het belangrijk dat je vooraf informatie hebt gehad van je verloskundige of gynaecoloog.

Waar kan ik een echo laten maken?

Voor medische echo’s kun je terecht bij een erkend echocentrum, verloskundigenpraktijk of ziekenhuis. Bij Goud Echo kun je terecht op onze locaties in Kampen, Ermelo, Lelystad en Almere.