Prenatale Screening en Medische Echo's

Tijdens je zwangerschap kom je in aanmerking voor prenatale screening en zijn er vaste echo momenten; de termijnecho bij 10-11 weken, de 13-weken echo en de 20-weken echo. Soms is er een medische indicatie voor bijvoorbeeld een vitaliteitsecho, groei echo, liggingsecho of andere echo. Het verzorgen van Prenatale Screening en Overige Medische Echo’s vormt de basis van Goud echo en prenatale screening.

Prenatale Screening

Om te onderzoeken of er aanwijzingen zijn voor aangeboren lichamelijke afwijkingen, kom je in aanmerking voor de 13 weken echo en de 20 weken echo.

De 13 weken echo is ook wel ETSEO of eerste trimester SEO (Structureel Echoscopisch Onderzoek). Het is een onderzoek dat hoort bij de wetenschappelijke IMITAS studie. In september 2021 is dit 3 jaar durende onderzoek van start gegaan. 
Om te kunnen deelnemen aan het onderzoek is counseling vooraf door je verloskundige verplicht. Ook moet je schriftelijk toestemming geven voor het anonieme gebruik van je gegevens.
Het eerste trimester SEO kan worden uitgevoerd van 12+3 weken tot en met 14+3 weken zwangerschap.
 
Het doel van de 13 weken echo is om in een vroeg stadium van de zwangerschap te onderzoeken of het kindje lichamelijke afwijkingen heeft. Ernstige lichamelijke afwijkingen, zoals een open schedel, een groot defect in de buikwand of een open rug, kunnen mogelijk vroeg in de zwangerschap worden ontdekt. Ook kijken we naar de groei van het kindje, het vruchtwater en de placenta.
Het kindje is rond de 13 weken vaak kleiner en minder ver ontwikkeld dan bij de 20 weken echo, maar sommige vaak ernstige afwijkingen zijn vaak al zichtbaar.
We kunnen niet alles zien van het kindje op de echo. Als er geen aanwijzingen zijn voor lichamelijke afwijkingen op de echo, is dit dus geen garantie dat het kindje gezond is. 
 
Soms kunnen we een afwijking zien die kan voorkomen bij een kindje met een chromosoomafwijking. Hierbij is het belangrijk om te weten dat niet alle ernstige chromosoomafwijkingen gepaard gaan met lichamelijke afwijkingen die te zien zijn bij een 20 weken echo. Als je wilt onderzoeken of jullie kindje een van de 3 meest voorkomende chromosoomafwijkingen heeft, kies dan voor het NIPT onderzoek. (www.pns.nl/NIPT)   
 
Als er een afwijking wordt geconstateerd of vermoed, is een vervolgonderzoek nodig om meer duidelijkheid te krijgen. Dit is een GUO II onderzoek; die vindt plaats in een ziekenhuis met een prenataal diagnostisch centrum. Je eigen verloskundige zal ingelicht worden en zij zal het vervolgonderzoek verder regelen. 
 
 
Het onderzoek duurt zo’n 30 minuten. 
Wij willen jullie vragen geen (kleine) kinderen mee te nemen naar het onderzoek. Het is een lang onderzoek en uit ervaring weten wij dat kinderen het vaak niet interessant genoeg vinden om stil te blijven zitten. Dit onderbreekt de concentratie die nodig is voor ons om het hele onderzoek te doen. Dank voor het begrip. 
 
Zie voor meer informatie over de 13 weken echo: www.pns.nl/13-wekenecho 
De 20 weken echo is ook wel SEO of tweede trimester SEO (Structureel Echoscopisch Onderzoek). Het tweede trimester SEO kan worden uitgevoerd tussen week 18+0 en week 21+0 van de zwangerschap, maar de voorkeur is tussen week 19+0 en 20+0 van de zwangerschap.
 
Met het tweede trimester SEO wordt gekeken naar aanwijzingen voor structurele (lichamelijke) afwijkingen van het ongeboren kind.
Een lichamelijke afwijking betekent dat een deel van het lichaam van het kind er anders uit ziet dan normaal. We bekijken het kind van top tot teen. Ook bekijken we of er voldoende vruchtwater is, waar de placenta ligt en of het kindje goed groeit. 
 
Het kind is rond 20 weken al wat groter en verder ontwikkeld dan rond de 13 weken. Hierdoor kunnen we het kindje bij de 20 weken echo meer in detail onderzoeken. 
We kunnen helaas niet alles zien van het kindje op een echo. Als we met de echo geen aanwijzingen zien voor lichamelijke afwijkingen, is dat geen garantie op een gezond kindje. Dit is soms lastig om te beseffen, maar het kan dus zijn dat er wel een afwijkingen blijkt als het kindje geboren is.
Dit komt omdat sommige afwijkingen niet goed zichtbaar zijn op een echo, of omdat bij verdere ontwikkeling de afwijking pas meer zichtbaar wordt.
Gelukkig zijn alle afwijkingen zeldzaam en kunnen we veel afwijkingen ook wel goed zien met een echo.
Soms kunnen we een afwijking zien die kan voorkomen bij een kindje met een chromosoomafwijking. Hierbij is het belangrijk om te weten dat niet alle ernstige chromosoomafwijkingen gepaard gaan met lichamelijke afwijkingen die te zien zijn bij een 20 weken echo. Als je wilt onderzoeken of jullie kindje een van de 3 meest voorkomende chromosoomafwijkingen heeft, kies dan voor het NIPT onderzoek. (www.pns.nl/NIPT)   
 
Als er een afwijking wordt geconstateerd of vermoed, is een vervolgonderzoek nodig om meer duidelijkheid te krijgen. Dit is een GUO II onderzoek; die vindt plaats in een ziekenhuis met een prenataal diagnostisch centrum. Je eigen verloskundige zal ingelicht worden en zij zal het vervolgonderzoek verder regelen. 
 
Het onderzoek duurt zo’n 45 minuten.
Wij willen jullie vragen geen (kleine) kinderen mee te nemen naar het onderzoek. Het is een lang onderzoek en uit ervaring weten wij dat kinderen het vaak niet interessant genoeg vinden om stil te blijven zitten. Dit onderbreekt de concentratie die nodig is voor ons om het hele onderzoek te doen. Dank voor het begrip.
 
We bekijken bij de 20 weken echo ook het geslacht van het kindje.We zullen altijd vragen of je dit al weet of wilt weten. 
 
Zie voor meer informatie over de 20 weken echo; www.pns.nl/20-wekenecho   

NIPT: Niet-Invasieve Prenatale Test

De NIPT is ook onderdeel van het prenataal screeningsprogramma in Nederland en onderzoekt aanwijzingen voor chromosomale afwijkingen van je kindje; Dit is een bloedonderzoek. In jouw bloed zit namelijk een beetje DNA van de placenta en dat is bijna hetzelfde als van jullie kindje. In het laboratorium wordt onderzocht of er een aanwijzing is voor de 3 meest voorkomende chromosomale afwijkingen: downsyndroom (trisomie 21), edwardssyndroom (trisomie 18) en patausyndroom (trisomie 13). De test geeft bijna 100% zekerheid. Je kunt de NIPT laten doen vanaf 11 weken zwangerschap. 
Het NIPT onderzoek bieden wij niet aan. Vraag voor meer informatie aan je verloskundige en kijk eens op www.pns.nl

Overige Medische Echo’s

Bij medische echo’s, anders dan bij de prenatale screening, wordt er niet specifiek gezocht naar aanwijzingen voor lichamelijke afwijkingen bij jullie kindje. 
Een medische echo gebeurt vaak op verwijzing van je verloskundige, om de groei te beoordelen of om bij bijvoorbeeld bloedverlies te kijken of de zwangershcap nog intact is en of er een oorzaak gezien kan worden voor het bloedverlies. 
 
Van deze Medische Echo’s hoort alleen de Termijnecho bij je standaard zwangerschapszorg. De Fertiliteitsecho en de Extra Check echo worden nooit vergoed. De overige echo’s worden alleen vergoed (meestal eenmalig, soms max tweemalig) wanneer er sprake is van medische indicatie, gesteld door je verloskundige.
Tijdens de vitaliteitsecho kijken we of we een zwangerschap zien zitten in de baarmoeder, of we een hartje zien kloppen en of het gaat om een eenling zwangerschap of misschien wel een meerlingzwangerschap. Ook beoordelen we de baarmoeder zelf en omliggende structuren.
 
Wanneer: bij 6 – 8 weken.
 
Deze echo wordt alleen eenmalig vergoed bij een medische indicatie gesteld door je verloskundige. Als je geen medische indicatie hebt maar je toch wilt “zien of het hartje klopt” kun je de echo alsnog boeken; je betaalt deze dan zelf.
 
Afhankelijk van de stand van de baarmoeder en van de dikte van het laagje waar we doorheen moeten om bij je baarmoeder te komen, gebeurt deze echo uitwendig, dan wel inwendig of vaginaal. 
In de eerste weken van de zwangerschap groeit elk kindje ongeveer even snel. Door het precies meten van de lengte van je kindje (van kruin tot stuit), bepalen we de termijn van de zwangerschap – hoe lang je zwanger bent – en de uitgerekende datum. We kijken daarnaast natuurlijk naar de aanwezigheid van hartactie en bekijken de baarmoeder en omliggende structuren. 
Het is uit onderzoek gebleken dat de termijn die berekend wordt op basis van de echo, betrouwbaarder is dan de berekening op basis van je ‘eerste dag, laatste menstruatie’. 
 
Wanneer: bij 10+ weken
 
Deze echo wordt standaard vergoed door je zorgverzekering.
 
Afhankelijk van de stand van de baarmoeder en van de dikte van het laagje waar we doorheen moeten om bij je baarmoeder te komen, gebeurt deze echo uitwendig, dan wel inwendig of vaginaal.

Soms is er een reden om de groei van je kindje extra te beoordelen. De verloskundige zal je hiervoor verwijzen als daar een indicatie voor is. Bij een groeimeting meten we zo nauwkeurig mogelijk de omtrek van het hoofd, de buik en de lengte van het botje in het bovenbeen. Deze metingen zeggen iets over de groei van je kindje.

Deze echo kun je alleen inplannen op medische indicatie en na verwijzing door je verloskundige. Alleen dan wordt de echo ook vergoed, maximaal 2 keer tijdens je zwangerschap.

Bij de 20 weken echo blijkt er bij 15% van de zwangerschappen sprake te zijn van een placenta die minder dan 2 cm van de baarmoedermond af ligt.  
Als de placenta op het moment van de bevalling niet ruim voldoende (minimaal 2cm) van de baarmoedermond afligt, moet je kindje via een keizersnede geboren worden. In de meeste gevallen zal zal de placenta gedurende de zwangerschap verder van de uitgang af komen. Dit wordt gecontroleerd rond de 30-32 weken zwangerschap.
Deze echo is alleen op indicatie na een eerdere beoordeling van een laagliggende placenta en wordt altijd vaginaal gedaan. Uiteraard kijken wij ook nog uitwendig naar je kindje en zullen meestal ook de groei bekijken en het vruchtwater.
 
Wanneer: rond 30-32 weken
 
Deze echo wordt vergoed door je zorgverzekeraar.
De meeste kindjes draaien tussen de 32-36 weken zwangerschap spontaan in hoofdligging. Om dit te controleren kan er een liggingsecho gedaan worden. We kijken naar de ligging van het kindje en het vruchtwater.
 
Wanneer: rond 34-35 weken 
 
Je hebt voor deze echo een verwijzing nodig van je verloskundige. De echo wordt vergoed door je
zorgverzekeraar.
Vaginaal bloedverlies kan verschillende oorzaken hebben. Vaak is bloedverlies in de eerste maanden van de zwangerschap onschuldig en stopt het vanzelf. In de helft van deze gevallen is er echter sprake van een miskraam. Dit gaat meestal gepaard met menstruatieachtige of weeënachtige pijn. 
Bij de echo voor vaginaal bloedverlies wordt gekeken of de zwangerschap nog intact is en of we met de echo een oorzaak kunnen vinden voor het bloedverlies. Deze echo is alleen op medische indicatie van de verloskundige. 
 
Wanneer: bij bloedverlies
 
Deze echo wordt maximaal 2 keer vergoed door je zorgverzekering.
Tijdens een fertiliteitsecho wordt gekeken naar wat er gebeurt in je eierstokken en je baarmoeder. Deze echo wordt vaak uitgevoerd als onderdeel van een fertiliteitstraject. Omdat de fertiliteitsecho vaak op een onvoorspelbaar moment plaatsvindt boek je deze niet
online. Zit je in een fertiliteitstraject? Dan krijg je het directe telefoonnummer van een van onze echoscopisten die zo flexibel mogelijk voor je zal klaarstaan.
Gebruik het contactformulier om je aan te melden voor echo’s tijdens je fertiliteitstraject
Bij een fertiliteitstraject vinden er tijdens de cyclus vaak 3 of 4 echo’s plaats. 1 echo kost €49,-, max. €147,- per cyclus.
Het kan zijn dat je graag wilt dat er een extra echo gemaakt wordt. Je bent benieuwd naar de groei of het vruchtwater, maar hebt geen medische indicatie. Zonder medische indicatie is er vaak geen reden om een medische echo te maken, maar we willen graag voor jullie klaar staan als je graag een extra check echo wilt. 
 
Wanneer: op elk moment tijdens je zwangerschap.
 
Je betaalt deze echo zelf.